اقوام تركمن كه در دوران حكومت صدام، قرباني سياست تعريب و انحصارطلبي رئيس‌جمهور مخلوع عراق بودند، اكنون با اشغال عراق توسط آمريكا باز هم آماج بسياري از حملات تروريستي قرار گرفته‌اند.

به گزارش سرويس بين‌الملل «بازتاب»، سايت خبري تركي «گلوبال استراتژيك» در تحليلي به قلم «بيگاي دومان» نوشت: برخلاف كردها كه از حمايت آمريكا و شيعيان كه از پشتيباني ايران بهره مي‌برند، تركمن‌ها در هندسه عراق جديد، باز هم مظلوم واقع شده‌اند.

نويسنده در مطلب «كوچه بن‌بست» مي‌نويسد: تركمن‌ها در طول تاريخ در منطقه‌اي كه زندگي مي‌كنند عنصر حاكم بوده و نزديك به 900 سال منطقه را اداره كرده‌اند، تركمن‌ها كه با تاسيس دولت عراق از تركيه مام ميهن جدا شده ولي همواره دنباله تركيه قلمداد شده‌اند، از اين تاريخ به بعد در معرض آسيميلاسيون و سياست نسل كشي قرار گرفته‌اند.

تركمن‌ها كه در زمان رژيم صدام حسين تحت فشار سياست «تعريب» له شده بودند، تصور مي‌كردند با سقوط صدام حسين نفس راحتي خواهند كشيد، ولي به دليل عدم نفوذ تركيه در منطقه تنها مانده‌اند و باز هم له و سركوب شده‌اند. امريكا كه نتوانسته تركيه را به طرف خود بكشد، كردها را به عنوان متفق خود انتخاب كرده و به اين ترتيب كردها پشت خود را به آمريكا تكيه داده‌اند. احزاب شيعه از حمايت ايران برخوردار شده و اعراب سني در پيدا كردن طرفدار و حامي مقاومت به مشكل بر نخورده‌اند. به اين ترتيب در منطقه هر گروه براي خود يك تكيه گاه پيدا كرده است، اما تركمن‌ها بدون حامي و بي دفاع مانده‌اند. از سوي ديگر تركمن‌ها كه سالها به دولت خود وفادار بوده‌اند، تنها عنصر قومي در منطقه هستند كه قدرت نظامي ندارند و نتوانسته‌اند به ظلم و ستمي كه روا مي‌شود پايان بدهند.

هم‌زمان با اشغالگري آمريكا، خشونت در منطقه افزايش يافته و كسي كه بيشترين آسيب را از اين خشونت ديده تركمن‌ها هستند كه داراي نيروي نظامي مسلح نمي باشند. در شهرستان تلعفر و موصل كه اكثريت قريب به اتفاق جمعيت آن را تركمن‌ها تشكيل مي‌دهند، به مدت دو سال تمام از طرف نيروهاي آمريكايي كه توسط كردها به بهانه وجود مقاومت تحريك مي‌شوند عمليات نظامي انجام شده، تركمن‌هاي ساكن در تلعفر كشته شده، صدها تركمن دستگير شده و به اجبار مهاجرت كرده و به جاي آنها خانواده‌هاي كرد سكني داده شده‌اند و سعي شده است بين كردهاي ساكن در عراق و كردهاي ساكن در تركيه و سوريه يك ارتباط برقرار شود. در كنار همه اين وقايع كردها كه قبلاً جرات نمي كردند تلعفر را وارد نقشه كردستان قلابي كنند، حالا تلعفر را هم در داخل مرزهاي كردستان قلابي نشان مي‌دهند.

بعد از تلعفر نوبت به مناطق ديگر موصل رسيده و نقشه‌هاي مربوط به موصل به مورد اجرا گذاشته شده است. محمد ملا قادر عضو دفتر سياسي حزب دمكرات كردستان (KDP) خواسته است موصل به دو منطقه كرد و عرب تقسيم شود و از لزوم برگزاري رفراندوم در خصوص الحاق شهرهاي كردنشين موصل مثل سينجار، سومار، تلكيف، حمدانيه و شيخان به منطقه كرد سخن گفته است. به اين ترتيب كردها مي‌خواهند شهرهايي مثل سينجار، سومار، تلكيف، حمدانيه و شيخان را وارد منطقه كرد كنند، شمال موصل را به عنوان منطقه كرد معرفي كنند، كنترل اين مناطق را به دست بگيرند، با برگزاري رفراندوم اين منطقه را به منطقه كرد ملحق كنند و منطقه خودشان را تا مرز سوريه وسعت دهند و با كردهاي سوريه متحد شوند. از طرف ديگر جمعيت تركمن در موصل باز هم مورد توجه قرار نگرفته است. با آنكه تركمن‌هاي زيادي در موصل زندگي مي‌كنند، ولي آنها همچنان ناديده گرفته مي‌شوند.

اگر كردها هر چيزي را كه مي‌خواهند به دست بياورند و تركمن‌ها و تركيه به سكوت و عدم ابراز واكنش ادامه دهند، دستاوردهاي كردها حتي خودشان را هم متحير خواهد كرد.
كركوك وضعيت پيچيده‌تري پيدا كرده است. كردها كه بعد از سقوط صدام به كركوك سرازير شده‌اند، نزديك به 230 هزار نفر را در كركوك اسكان داده‌اند و سعي كرده‌اند ساختار جمعيتي كركوك را به نفع خودشان تغيير دهند. حالا ديگر همه دنيا به اين موضوع پي برده است. با آنكه كردها ادعا مي‌كنند سعي كرده‌اند سياست مهاجرت در زمان صدام حسين را بر عكس كنند. استيون كوك از شوراي روابط خارجي آمريكا در نيويورك معتقد است تغيير ساختار جمعيتي كركوك براي رفراندومي كه قرار است در دوره آتي برگزار شود، زمينه سياسي فراهم كرده است. استيون كوك با ابراز نگراني گفته است، تلاش كردها براي تغيير معادله جمعيتي شهر به نفع خودشان قبل از رفراندومي كه در سال 2007 برگزار خواهد شد، كاملاً واضح است. به نظر من نتيجه رفراندوم، الحاق كركوك به منطقه كرد در شمال عراق خواهد بود. و اين عنصر نگران كننده مهمي براي كشورهاي همسايه است.

در كنار همه اين مسائل و رويدادهاي اخير بر نگراني تركمن‌ها افزوده است. بعد از قتل 20 دانشجوي تركمن در شهرستان كارا تپه در 100 كيلومتري شمال بغداد و واقع در بين كفري و خانقين در تاريخ 4 ژوئن، در تاريخ 13 ژوئن نيز در 5 حمله مختلف در كركوك كه 4 مورد آن در مناطق تركمن نشين اتفاق افتاد، 13 نفر كشته و 41 نفر نيز به شدت مجروح شده‌اند. با آنكه تقريباً همه كساني كه در حملات كشته و يا مجروح شده‌اند تركمن هستند، محمود عثمان سياستمدار كرد عضو مجلس عراق با بيان اينكه در ماه‌هاي اخير حمله به كردها در شهر افزايش نشان داده، خاطر نشان كرده است از بعثي‌ها گرفته تا تركمن‌ها، گروههاي بسياري مي‌خواهند كركوك به ميدان جنگ تبديل شود. اين حملات و بيانات اخير به وضوح نشان مي‌دهد كه تركمن‌ها در عراق علناً هدفگيري شده‌اند و نقشه‌هايي كه براي كركوك كشيده شده‌اند منجر به خشونت خواهند شد.

با اين حوادث و حملات سعي مي‌شود مردم تركمن مرعوب شوند. كردها با آنكه قبل از اشغال عراق در سال 2003 هيچ نفوذي در اداره كركوك نداشتند، بعد از اشغال تقريباً تمامي مديريتها به استثناي مديريت آموزش ( فقط اين مديريت در دست تركمن‌ها است) كركوك را به دست گرفته‌اند. امنيت كركوك نيز كلاً در دست كردها است. فرمانده انتظامي استان كركوك ، مدير امنيت استان كركوك و فرمانده نيروي مداخله ضروري كركوك، كرد است. در كركوك نزديك به 20000 پيشمرگه كرد تحت عنوان گارد ملي خدمت مي‌كنند. با توجه به اينكه دو مورد از حمله‌ها عليه دو مدير پليس تركمن صورت گرفته، متهم شدن تركمن‌ها واقعاً عجيب و جالب توجه است.

با نگاه به آنچه كه بعد از اشغالگري آمريكا در كركوك روي داده، مي‌بينيم با آنكه برخي مواقع انفجارهايي رخ داده‌اند، ولي اين قبيل حوادث قبلاً اتفاق نيفتاده‌اند. مقامات عراقي در اين باره هيچ توضيحي نداده‌اند، اما اظهارات و بيانات پي در پي مقامات و سياستمداران كرد به نحوي كه تركمن‌ها و بعثي‌ها را مشكوك جلوه مي‌دهند، تداعي كننده اظهارات محكوم كننده بر عليه سوريه بعد از سوء قصد حريري مي‌باشد. از طرف ديگر با تشكيل حكومت عراق، موضوع كركوك جايگاه بيشتري در دستور كار عراق به خود اختصاص داده است. خصوصاً در مطبوعات و رسانه‌هاي كرد اخبار زيادي درباره كركوك منتشر مي‌شود و تاكيد مي‌شود همه گروههايي كه در كركوك زندگي مي‌كنند، باهم برادرند.

از سوي ديگر در ماده 140 قانون اساسي عراق گفته شده است "قوه اجرايي براي عملياتي شدن ماده 58 قانون اداري موقت عراق با تمامي بندها و تبصره‌هايش، اقدامات لازمه را انجام خواهد داد. موارد مندرج در ماده 58 قانون اداري موقت و مواردي كه تحت مسئوليت حكومت انتقالي اجرا شده‌اند، تا زماني كه به طور كامل عملياتي شوند از طرف قوه مجريه كه مطابق با اين قانون اساسي انتخاب خواهد شد، دنبال و اجرا خواهند شد. اين فعاليتها بايد براي عادي شدن اوضاع، سر شماري و تعيين اراده ساكنين در كركوك و ساير مناطق اختلاف دار، تا زمان برگزاري رفراندومي كه حداكثر در 31 / 12 / 2007 برگزار خواهد شد تمام شوند.

طبق آنچه كه در اين ماده گفته شده است، لازم است حكومت جديد مواردي را كه در اين ماده براي كركوك پيش بيني شده است، انجام دهد. به همين دليل سياستمداران كرد به بغداد فشار وارد مي‌كنند. در صورتي كه روند آغاز به كار كند، شرايط براي تشكيل دولت مستقل كرد آرام آرام مهيا خواهد شد. سياستمداران كرد خيلي خوب مي‌دانند كه بدون وجود كركوك دولتشان نخواهد توانست روي پا بايستد. اين استراتژي در صحبتهاي ملا مصطفي بارزاني پدر مسعود بارزاني رئيس كنوني منطقه كرد كه گفته بود حتي اگر يك نفر كرد هم در كركوك نمانده باشد، باز كركوك بخشي از كردستان است، با وضوح بيشتري پديدار است.
در حالي كه تركيه مي‌خواهد در عراق به شهر كركوك كه تركمن‌ها، كردها و اعراب در آن در كنار يكديگر زندگي مي‌كنند يك موقعيت ويژه داده شود، واشنگتن اصرار مي‌كند كه آينده اين شهر توسط عراقي‌ها تعيين شود.

آدام ارلي سخنگوي وزرات خارجه ايالات متحده آمريكا گفته است موقعيت كركوك مسئله‌اي است كه عراقي‌ها درباره آن تصميم خواهند گرفت و با اين حرف اعلام كرده است كه در اين مرحله، آمريكا در موضوع مداخله نخواهد كرد.
آمريكا كه خود را مختار مي‌داند در صورت لزوم هر نوع توصيه‌اي را به تركيه بكند، به مطالبات تركيه در اين رابطه هيچ توجهي نشان نمي دهد و اين موضوع از نظر افكار عمومي ترك دور نمانده است. زيرا كركوك سرزميني است كه در داخل مرزهاي ميثاق ملي تركيه جاي گرفته و در اطراف آن نزديك به 3 ميليون نفر ترك زندگي مي‌كنند. از طرف ديگر، كركوك نزديك به 7 درصد ذخاير نفت جهان را در اختيار دارد و از همه مهم تر اينكه تصرف كركوك به دست كردها مهم ترين قدمي است كه براي تشكيل دولت مستقل كرد برداشته مي‌شود.

كردها مي‌خواهند با تصرف مناطقي كه تركمن‌ها زندگي مي‌كنند، با كردهاي تركيه، سوريه و ايران يكپارچه شوند و به روياي كردستان بزرگ تحقق بخشند. و اين به معنايي حقيقت يافتن نقشه كردستان است كه كردها سالها پيش خانقين، كركوك و مندلي را نيز وارد آن كرده و ترسيم نموده‌اند. تركيه بايد با قاطعيت تمام اعلام كند به اين واقعه كه تماميت ارضي خودش را تهديد مي‌كند، اجازه وقوع نخواهد داد و به همراه كشورهاي مربوطه، هر نوع تدبير از جمله تدابير نظامي را امتحان خواهد كرد.

موضوع كركوك همانطور كه تركيه از همان ابتداي امر ادعا كرده و همانطور كه ادام ارلي سخنگوي وزرات امور خارجه امريكا گفته است، مسئله‌اي است كه عراقي‌ها درباره آن تصميم گيري خواهند كرد. آينده و سرنوشت كركوك فقط به كركوك و اهالي كركوك محدود نيست. آينده اين ثروت كه به همه عراق مربوط مي‌شود، موضوعي است كه بايد متناسب با حقوق بين المللي و تعامل‌ها، يا رفراندومي كه در كل عراق برگزار خواهد شد درباره اش تصميمي گيري شود.